Nieuwe rekentool helpt bij bepalen plafond- en koploperwaarden beton
De onafhankelijke commissie Duurzame betonketen heeft een rekentool ontwikkeld waarmee gebruikers snel en eenvoudig de plafond- en koploperwaarden voor beton kunnen bepalen. De tool hoort bij de tabellen uit De koers naar 2030 en is bedoeld om de toepassing van deze waarden in de praktijk te ondersteunen.
Achtergrond: plafond- en koploperwaarden
Het Betonakkoord publiceerde op 24 juni 2025 een rapport met plafond- en koploperwaarden voor de milieu-impact van beton. De intentie is dat deze waarden marktbreed worden toegepast. Zo kunnen opdrachtgevers eenduidig uitvragen, richten aannemers hun bouwmethoden in op duurzaam beton en stemmen betonproducenten hun mengsels hierop af. De constructeur speelt hierbij een cruciale rol.
De waarden geven richting aan het verlagen van de milieu-impact van beton, onder andere op MKI en CO₂-uitstoot. Plafondwaarden zijn met beperkte aanpassingen in het productie- of bouwproces voor de meeste partijen al haalbaar. Koploperwaarden vragen meer inspanning en innovatie, maar zijn technisch mogelijk binnen de huidige regelgeving en met bekende grondstoffen.
Van doelstelling naar methodiek
Om tot eenduidige uitvraagcriteria te komen, heeft het Betonakkoord een expertteam ingesteld. Dit team ontwikkelde een methodiek waarin de milieu-impact wordt uitgedrukt per kubieke meter beton, afhankelijk van: de toepassing, de sterkteklasse en de productieomstandigheden. De nieuwe rekentool maakt deze methodiek nu praktisch toepasbaar.
Categorieën en milieuklassen
In de methodiek wordt onderscheid gemaakt tussen vier categorieën, gekoppeld aan de milieuklasse van het beton: Ongewapend, Binnen, Buiten en Agressief. Deze categorieën bepalen onder andere de minimale hoeveelheid cement, die in belangrijke mate de milieu-impact van beton beïnvloedt.
Ongewapend beton vraagt de minste hoeveelheid cement en wordt bijvoorbeeld toegepast bij werkvloeren.
Binnen geldt voor beton dat tijdens gebruik overwegend droog blijft.
Buiten betreft vrijwel al het overige beton.
Agressief is van toepassing bij zware omstandigheden, zoals zeewater, dooizouten en waterzuiveringen, en vraagt de meeste hoeveelheid cement.
Rekensets en doorontwikkeling
De huidige plafond- en koploperwaarden zijn gebaseerd op LCA-rekenset A1 (levensfasen A1 t/m A3) en zijn opgesteld zonder PCR Cement. Vanaf 1 juli 2026 wordt LCA-rekenset A2 verplicht. Deze rekenset werkt met 19 milieu-impactcategorieën. Het expertteam, dat binnenkort wordt ondergebracht bij CROW, zal naar verwachting dit voorjaar de waarden herzien op basis van:
- de PCR Cement,
- de (mogelijk nog te verschijnen) PCR Beton,
- rekenset A2.